مفاهیم درس سوم      علوم    کلاس ششم

                                                                    فلز               آهن ، مس، طلا، نقره، جیوه، سرب ،آلومینیوم و...

                                                     عنصر:

                                   خالص                           نافلز           اکسیژن هیدروژن نیتروژن نیتروژن هلیم کربن و ...

 

 

                                                   ترکیب :     کربن دی اکسید ،آب،نمک،شکر،الکل،اسیدها، آب اکسیژنه ، آب ژوالو...

مواد

                                      همگن      :    آب، نمک، هوا                                                                    

                                ناخالص  :  مخلوط ها  

                                                 ناهمگن :          آجیل، آب، نشاسته                                                                  

ویژگی فلزات :

  رسانای جریان برق هستند * سطح صیقلی و درخشانی دارند *چکش خوارند، یعنی می توان بدون آنکه بشکنند با چکشکاری به آن ها شکل

 داد*به شکل ورقه یا مفتول یا میله در می آیند، مثل مفتول ها یا رشته های نازک مس در کابل یا سیم مسی*به جز جیوه که تنها فلز مایع

 است بقیه ی فلزات جامد هستند . اغلب عنصرها در طبیعت به حالت ترکیب یافت می شوند. مثلا آهن به شکل سنگ معدن بوده که ابتدا باید

 از دل زمین بیرون کشیده و در کارخانه به کمک حرارت و جریان برقداز نا خالصی های خود جدا شود . از فلز ها به خصوص در کارخانه ها،

 ساختمان سازی و ماشین آلات گوناگون استفاده فراوان می شود . بدنه اتومبیل، اسکلت ساختمان، دستگاه ها جنس غلتک های بزرگ

 مخصوص خشک کردن کاغذ، تیغه ی اره همه از فلز آهن است . آهن به دلیل داشتن سطح صاف و صیقلی ، سنگین بودن و سختی، در اغلب

صنایع و صنعت کاغذ سازی استفاده فراوان می شود . مثل غلتک خشک کن کاغذ . بعضی از فلزات مثل جیوه و سرب سمی هستند . از فلزات

 گران بهایی مثل طلا و نقره در ساخت زیورآلات استفاده های فراوان می شود .از فلزات بسیاری در ساخت دارو استفاده می گردد.مثل قرص

 آهن برای کم خونی ، روی ، آلومینیوم و منیزیم برای نوعی شربت معده .  چون مس رسانای بهتری نسبت به بقیه فلزها دارد از آن برای کابل

 های برق استفاده می شود . در بعضی از اجسام،  انتقال بار الکتریکی از منطقه‌ای در درون جسم به منطقه دیگر آن به آسانی صورت می‌گیرد

و در بعضی چنین نیست.  اجسامی که می‌توانند جریان الکتریسیته را بدون اتلاف زیاد (با مقاومت الکتریکی کم) از خود عبور دهند، رسانای

 الکتریسته خوانده می‌شوند. در بین فلزات یاد شده ضریب رسانایی مس از بقیه بالاتر است .

 

 

اگر دو تکه ی هم حجم آهن و چوب را در ظرف آبی بیاندازیم مشاهده می کنیم که آهن ته آب رفته و چوب روی آب می ماند  یعنی چوب از آب سبکتر و آهن از آب سنگین تر است . هر دو جعبه دارای حجم یکسانی اند ولی کدام سنگین تر است؟ جعبه ای که درون آن جرم بیشتری جا شده باشد چگالی بیشتری دارد. این خاصیت مواد باعث می شود تا آن هارا با هم مقایسه کنیم.     در حالت کلی چگالی در گازها <  مایعات < جامدات

 

 

با مخلوط کردن دو فلز آهن و کروم نوعی آهن زنگ نزن به دست می آید که در صنایعاستفاده های فراوان دارد، مثل ساخت بدنه ی اتومبیل که دیرتر زنگ می زند .

اسید ها مواد مرکبی هستند که ترش مزه بوده ولی راه شناسایی آن ها مزه کردن نیست . اسیدها در دو دسته ی خوراکی مانند سرکه و صنعتی مانند جوهر نمک دسته بندی می شوند : میوه هایی که مزه ترشی دارند دارای اسید هستند مثل پرتغال ،نارنگی،کیوی ،گوجه سبز و... اسید های صنعتی را نباید بویید یا لمس کرد و یا چشید ،زیرا آسیب بسیار جدی به دستگاه تنفس ، پوست و گوارش می زند . برای شناسایی اسیدها از کاغذ پی اچ استفاده می کنند که هر چه پی اچ آن کمتر باشد اسید، اسید قوی تری است . از اسیدهادر صنعت استفاده فراوانی می شود .مثلا برای بی رنگ کردن کاغذ و چوب از آب اکسیژنه به همراه اسید استفاده می شود . جوهر نمک اسیدی است که در منازل برای تمیز کردن سرویس های بهداشتی و حمام استفاده می شود . هنگام استفاده از جوهر نمک حتما از دستکش به دست داشته و در فضای بسته از این ماده استفاده نکنیم . اسید هاروی فلزات اثر کرده و تغییر شیمیایی ایجاد می کنند ، به همین دلیل از نگهداری ماست و ترشی در قابلمه خودداری می کنند . و آن ها راا در ظروف پلاستیکی یا شیشه ای نگه دارید .اسید بر روی سنگ ها حالت خوردگی ایجاد می کند به همین دلیل از ریختن جوهر نمک بر روی موزاییک و سنگ خودداری کنید از آن فقط برای تمیز کردن کاشی و سرویس بهداشتی استفاده می کنند . در بازیافت کاغذ ، برق بسیار کمتری نسبت به تولید کاغذ از چوب مصرف می شود زیرا نیاز به خیلی از مراحل مثل اره کردن چوب نیست . قیمت تمام شده ی کاغذ بازیافتی از کاغذ تولید شده از چوب کم تر است زیرا بسیاری از هزینه هامثل قطع درختان ، حمل و نقل به کارخانه ، بریدن و خرد کردن چوب و تعداد زیاد کارگران وجود ندارد . بازیافت کاغذ آلودگی ندارد در حالی که در تولید کاغذ از چوب علاوه بر بریدن درختان که فتوسنز کننده هستند در مراحل مختلف کارخانه و تولید کاغذ ، نیز آلودگی هایی وارد محیط زیست می شود .